## Маркетинг сценарийі дегеніміз не?

Маркетинг сценарийі қолданушылардың мінез-құлқына байланысты алдын ала жоспарланған коммуникациялардың реттілігі болып табылады. Бұл сценарийлер CJM — клиенттің жол картасы негізінде қалыптасады, ол клиенттердің компаниямен әртүрлі кезеңдерде қалай байланысатынын көрсетеді: өнімге қажеттілікті түсінгеннен бастап оны сатып алғанға дейін, тіпті одан кейін де.

Клиенттің жол картасы (CJM) әр кезеңдегі клиенттердің ойларын, эмоцияларын, қажеттіліктерін және тілектерін сипаттайды. Мысалы, қолданушы интернет-дүкеннің себетіне тауарлар қосқанда, ол: «Маған ұнағанның бәрін осында саламын, содан кейін шешемін» деп ойлауы мүмкін. Дегенмен, ол толық себетті көргенде, оны шаршау және соңғы сомадан қорқу сияқты негативті эмоциялар жаулап алуы мүмкін. Бұл мінез-құлық өніммен өзара әрекеттесудің әртүрлі сценарийлерін әзірлеуге негіз болады.

## Клиенттің жол картасы (CJM) 

CJM әртүрлі мамандарға деректермен әртүрлі жұмыстар жасауға мүмкіндік береді. Мысалы, өнім менеджерлері мұны сервистегі клиенттің мінез-құлқын сипаттайтын пайдаланушы сценарийі ретінде қарастырады. Олар қосымшада өзгерістер енгізуді ұсынуы мүмкін, мысалы, «Тілектер тізімін» қосу. Сонымен қатар, маркетологтар мұны маркетинг сценарийін құру мүмкіндігі ретінде көреді, мұндағы олардың міндеті — коммуникацияны дұрыс ұйымдастыру.

Егер жоғарыда сипатталған қолданушылар санаты белгілі бір алгоритм бойынша әрекет етсе (жақсы тауарды қосты — күйзеліске түсті — сатып алмады), онда маркетингтік әрекеттерді де солай құрылымдауға болады. Мысалы, клиент себетке тауар қалдырса, ол автоматты түрде 2–3 тауар туралы еске салатын хаттар ала алады, бұл оларға таңдау алдындағы қорқынышты тудырудан сақтап, олардың қызықтырған өнімдеріне қайта оралуға шақырады.

## Неге сценарийлер маркетингте маңызды?

Маркетинг сценарийлерін қолдану бірнеше негізгі артықшылықтарға ие:

- **Маркетинг кампанияларын жекелендіру:** Сценарийлер әртүрлі клиент топтарына олардың мінез-құлқы мен қажеттіліктеріне негізделе отырып, мақсатты ұсыныстар мен акцияларды жасауға көмектеседі. Мысалы, клиент белгілі бір тауарды шолып шықса, оған сол тауарға жеңілдік берілген жарнама көрсетілуі мүмкін.
- **Сату байланысын оңтайландыру:** Сценарийлер қолданушылардың қиындықтарға тап болған немесе сайттан кетіп қалған жерлерін анықтауға және оларды мақсатты әрекеттерге дейін оңтайландырады.
- **Коммуникацияларды автоматтандыру:** Жүйе клиенттің әрекеттеріне байланысты өзара әрекеттесудің тізбектерін автоматты түрде іске қоса алады, мысалы, тіркелгеннен кейін қарсы алу хатын жібереді.

## Танымал маркетинг сценарийлері

Клиенттермен өзара әрекеттесу үшін компаниялар қолданатын көптеген танымал сценарийлер бар:

### Қарсы алу тізбегі

Бұл тіркелгеннен кейін жаңа клиенттерге бірден жіберілетін хабарламалардың сериясы. Мақсат — оң бірінші әсер жасау және клиентке компанияның ұсыныстары туралы бағдар беру.

**Құрылым үлгісі:**

- Бірінші хат: жазылу үшін алғыс айтып, компанияның қысқаша сипаттамасы.
- Екінші хат: брендтің артықшылықтарымен танысу.
- Үшінші хат: жеке ұсыныс, мысалы, алғашқы сатып алуға жеңілдік.

### Сатып алу сценарийі

Бұл сценарий сатып алған клиенттерге арналған. Ол тапсырысты растау және жеткізу жағдайы туралы хабарламаларды қамтиды.

**Құрылым үлгісі:**

- Сатып алу үшін алғыс айтады және тапсырыстың жағдайы туралы ақпарат береді.
- Жеткізу туралы және мерзімдер туралы еске салады.
- Тауар туралы пікір сұрайды.

### Тасталған себет сценарийі

Бұл сценарий клиент себетке тауар қосып, сатып алуды аяқтамаған кезде іске қосылады. Мақсат — оны сатып алуға шақыру.

**Құрылым үлгісі:**

- Тасталған себет туралы тауарлардың суреттері бар еске түсіру.
- Қосымша ынталандырулар, мысалы, жеңілдіктер.
- Тауарлардың жақында сатылып кетуі мүмкін екендігі туралы хабарлама.

### Тұтынушылық бейілді басқару

Бұл сценарий бұрын сатып алғандарға брендті еске салады. Мақсат — клиенттерді ұстап қалу және олардың бейілділігін арттыру.

**Құрылым үлгісі:**

- Қайта-қайта сатып алулар үшін алғыс айтады.
- Үнемі клиенттерге арналған жеке ұсыныстар, мысалы, жеңілдіктер.
- Клиентті қызықтыруы мүмкін жаңа өнімдер туралы ақпарат.

### Реактивация

Сценарий ұзақ уақыт бойы әрекет етпеген клиенттерді қайтару үшін қолданылады. Мысалы, арнайы жеңілдіктер ұсыну.

**Құрылым үлгісі:**

- Компания туралы және көмектесуге дайын екендігін еске салады.
- Қайта оралуға ынталанытатын арнайы ұсыныс немесе жеңілдік.

### Төлем туралы еске салу

Бұл сценарий тұрақты төлем немесе бөліп төлеу клиенттері үшін арналған. Ол жақын төлем мерзімі туралы еске түсіреді.

**Құрылым үлгісі:**

- Төлем күнінен бірер күн бұрын сыпайы еске салу.
- Төлем күні қосымша еске салу.