Маркетингтік бюджет дегеніміз не?
Маркетингтік бюджет - компанияның нақты маркетингтік мақсаттарына жету үшін қажетті шығындардың стратегиялық жоспары. Бұл бюджет жарнамаға, PR-ға, зерттеулерге, өнімдерді әзірлеуге, тестілеуге және клиенттерге қызмет көрсетуге жұмсалатын шығындарды қамтиды. Әдетте, компаниялар өз маркетингтік бюджетін жыл сайын құрастырады және оны құрумен маркетинг директоры немесе маркетолог айналысады.
Неліктен маркетингтік бюджетті жоспарлау қажет?
Маркетингтік бюджетті тиімді жоспарлау бірқатар басқарушылық міндеттерді шешуге көмектеседі:
- Шығындарды жоспарлау және бақылау;
- Ресурстарды тиімді бөлу және ең әсерлі алға жылжу әдістеріне көңіл бөлу;
- Маркетингтік стратегияның мақсаттарын және тиімділік критерийлерін қалыптастыру;
- Басқарушылық шешімдерді негіздеп қабылдау;
- Маркетинг бөлімінің жұмысын бақылау.
Маркетингтік бюджеттің көлемі неге байланысты?
Маркетингтік бюджеттің көлемі көптеген факторларға байланысты, олардың арасында:
- Компанияның көлемі: Үлкен халықаралық корпорациялардың бюджеті кішігірім аймақтық фирмалардың бюджеттерінен айтарлықтай ерекшеленеді.
- Бәсекелестік деңгейі: Нарықта неғұрлым көп бәсекелестер болса, насихаттау мен сату шығындары соғұрлым жоғары болады.
- Мақсаттар мен міндеттер: Сату географиясын кеңейту немесе жаңа өнімді әзірлеу қосымша қаржылық ресурстарды талап етеді.
Негізгі шығын баптары
Бюджет құрылымы саланың ерекшеліктері мен компанияның қажеттіліктеріне байланысты. Негізгі шығын баптарына мыналар кіруі мүмкін:
Интернет-насихаттау
- Сайтты әзірлеу және қолдау;
- Әлеуметтік желілердегі насихаттау;
- Лэндингтер мен чат-боттар жасау;
- Контексттік және нысаналы жарнама;
- Еmail-маркетинг;
- Блогерлер және онлайн-медиа қызметі.
Офлайн-жарнама
Радио, теледидар, баспа басылымдарындағы және outdoor-жарнамалардағы дәстүрлі медиа жарнамаға шығындар.
Жарнамалық іс-шаралар
Тақырыптық іс-шаралар, дәм татулар, коллаборациялар және конкурстар өткізуге шығындар.
Оқиғалық маркетинг
Көрмелерге, фестивальдерге қатысу және мерейтойлар мен презентациялар сияқты негізгі іс-шараларды ұйымдастыру.
Маркетингтік зерттеулер
Фокус-топтар, сауалнамалар және нарықты талдауға арналған шығындар.
Маркетингтік бюджетті жоспарлау әдістері
Маркетингтік бюджетті жоспарлаудың бірнеше әдістері бар, олардың әрқайсысының өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар:
- Түскен қаражаттан пайыз: Есептеуде оңай, бірақ сыртқы факторларды ескермейді.
- Бәсекелес паритетіне негізделген: Бәсекелестерден артта қалу қаупін азайтуға мүмкіндік береді, бірақ компанияның бірегейлігін ескермеуі мүмкін.
- Міндеттер мен мақсаттар әдісі: Есептердің дәлдігі, бірақ талдауға көп уақыт қажет етеді.
- Өткен кезеңнің бюджетіне негізделген: Қателерді анықтауға көмектеседі, бірақ жаңа стратегиялық мақсаттарды ескермемеуі мүмкін.
Бюджетті есептеу кезіндегі экономикалық көрсеткіштер
Бюджетті жоспарлау кезінде әртүрлі экономикалық көрсеткіштер ескеріледі, мысалы:
- Клиентті тарту құны (CAC): Жарнамалық кампаниялардың тиімділігін бағалауға мүмкіндік береді.
- Жарнамалық шығындар үлесі (DRR): 1 теңге пайда табу үшін қанша қаражат жұмсалғанын көрсетеді.
- ROMI: Маркетингтік инвестициялардың рентабельділік көрсеткіші.
Бюджетті жоспарлау кезіндегі жиі қателіктер
Бюджетті жоспарлау кезінде көптеген компаниялар қателіктер жібереді. Оларға мыналар жатады:
- Түскен қаражат пен оның маусымдылығын ескермеу;
- Тиімсіз насихаттау арналарының таңдалуы;
- Бюджетті арналар арасында дұрыс бөлмеу;
- Өндіріс пен сату бөлімінің мүмкіндіктерін ескермеу.
Маркетингтік бюджетті табысты құру мұқият талдауды, жоспарлауды және үнемі бақылауды қажет етеді, қойылған мақсаттарға жету және маркетингтік белсенділіктердің тиімділігін арттыру үшін.